نگهداری و پشتیبانی
نگهداری یعنی چه؟
نگهداری سیستمهای فناوری اطلاعات به مجموعه اقداماتی گفته میشود که قبل از بروز خرابی انجام میشود تا دستگاهها پایدار، سریع و امن بمانند. همانطور که خودرو نیاز به سرویس دورهای دارد، کامپیوتر، سرور و شبکه هم بدون نگهداری منظم دچار کندی، قطعی و از دست رفتن اطلاعات میشوند. هزینه نگهداری دورهای همیشه بسیار کمتر از هزینه توقف کار و بازیابی اطلاعات است.
پیشگیرانه
بازدید و سرویس منظم برای جلوگیری از خرابی
اصلاحی
رفع عیب پس از بروز مشکل
پیشبینانه
پایش مستمر و شناسایی نشانههای خرابی پیش از وقوع
۱. نگهداری سیستمها
کامپیوترها و پرینترها، هم سختافزار و هم نرمافزار
سختافزار
- پاکسازی گردوغبار از کیس، فنها، هیتسینک و منبع تغذیه
- تعویض خمیر سیلیکون پردازنده و بررسی دمای قطعات
- بررسی سلامت هارد و SSD (SMART) و تست رم
- بررسی سلامت باتری و شارژر در لپتاپها
- بررسی ارت و کیفیت برق ورودی، استفاده از محافظ برق یا UPS
نرمافزار
- بهروزرسانی سیستمعامل، درایورها و BIOS/Firmware
- نصب و بهروزرسانی آنتیویروس و حذف بدافزارها
- حذف برنامهها و فایلهای اضافی و بهینهسازی راهاندازی سیستم
- تهیه نسخه پشتیبان منظم از اطلاعات مهم
پرینتر و لیبل پرینتر
لیبل پرینتر
- تمیزکاری هد چاپ و غلتک
- بررسی سنسورها و کالیبراسیون لیبل
- بررسی مسیر عبور رول لیبل و ریبون
- بهروزرسانی درایور و Firmware
- چاپ تست و بررسی کیفیت چاپ
پرینتر
- تمیزکاری غلتکها و مسیر کاغذ
- بررسی کارتریج، تونر یا درام
- بهروزرسانی درایور و بررسی تنظیمات اتصال و شبکه پرینتر
- چاپ تست و بررسی کیفیت چاپ
۲. نگهداری سرورها
سرور قلب سازمان است و توقف آن یعنی توقف کار همه کاربران؛ بنابراین نگهداری آن دقیقتر است.
سختافزار و پایش
- پایش سلامت سختافزار: دمای CPU و محیط، وضعیت فنها، منبع تغذیه افزونه (Redundant PSU) و رم
- بررسی آرایه RAID: وضعیت دیسکها، تعویض بهموقع دیسک معیوب و بررسی کنترلر RAID
- بررسی فضای ذخیرهسازی و منابع: پیشبینی نیاز به ارتقا قبل از پر شدن دیسک یا کمبود رم
- سرویس فیزیکی: تمیزکاری، بررسی تهویه و دمای اتاق سرور، بررسی UPS و باتری آن
پشتیبانگیری و امنیت
- پشتیبانگیری (Backup): تهیه منظم نسخه پشتیبان و تست بازیابی آن؛ پشتیبانی که هرگز بازیابی نشده، قابل اعتماد نیست
- بهروزرسانی امنیتی: وصلههای سیستمعامل و سرویسها با برنامهریزی و در زمان کمترافیک
- بررسی لاگها: رخدادهای سیستمی، خطاهای دیسک و تلاشهای ورود مشکوک
- مدیریت حسابها و دسترسیها: حذف کاربران غیرفعال و اعمال اصل حداقل دسترسی
- مجازیسازی: در صورت استفاده، بررسی وضعیت هاست و ماشینهای مجازی و اسنپشاتها
۳. نگهداری سوییچها و روترها
تجهیزات شبکه
- بهروزرسانی Firmware برای رفع باگها و حفرههای امنیتی
- تهیه نسخه پشتیبان از تنظیمات (Config Backup) تا در صورت خرابی، دستگاه جایگزین سریع راهاندازی شود
- بررسی پورتها: شناسایی پورتهای دارای خطا، کولیژن یا قطع و وصل مکرر
- بررسی دما و فنها و پاکسازی دستگاه از گردوغبار
پیکربندی و پایش
- مدیریت VLAN و تفکیک شبکه و بازبینی قوانین فایروال و ACL
- تغییر رمزهای پیشفرض و غیرفعال کردن سرویسها و پورتهای بلااستفاده
- پایش ترافیک و پهنای باند برای شناسایی گلوگاهها و مصرف غیرعادی
- بررسی اتصالهای افزونه (Redundancy) مانند لینکهای Trunk و STP
- مستندسازی نقشه شبکه، آدرسهای IP و برچسبگذاری پورتها و کابلها
۴. نگهداری بستر شبکه
شبکه کابلی
- تست کابلها با دستگاه تستر و بررسی کیفیت و سرعت لینک
- بررسی کانکتورها، کیستونها و پچپنلها و تعویض قطعات فرسوده
- مرتبسازی و برچسبگذاری کابلها در رک
- بررسی فیبر نوری، کانکتورها و پیگتیلها و تمیزکاری سرفیبر (در صورت استفاده)
- رعایت فاصله کابل شبکه از کابل برق برای جلوگیری از نویز
- بررسی رک، ارت و تهویه آن
شبکه بیسیم (Wi-Fi)
- بررسی پوشش و قدرت سیگنال در تمام نقاط و رفع نقاط کور
- انتخاب بهینه کانال برای جلوگیری از تداخل با شبکههای اطراف
- بهروزرسانی Firmware اکسسپوینتها
- استفاده از رمزنگاری قوی (WPA2/WPA3) و تعویض دورهای رمز
- جداسازی شبکه مهمان از شبکه داخلی
- بررسی تعداد کاربران متصل و توزیع بار بین اکسسپوینتها
- شناسایی دستگاههای ناشناس و اکسسپوینتهای غیرمجاز
۵. امنیت شبکه
اقدامات امنیتی
- نصب و تنظیم صحیح فایروال
- جداسازی بخشهای حساس شبکه
- بهروزرسانی مداوم تجهیزات و نرمافزارها
- آموزش کاربران درباره فیشینگ و رمزهای قوی
- بررسی دورهای آسیبپذیریها
جدول زمانبندی پیشنهادی
| دوره | اقدامات |
|---|---|
| روزانه | بررسی وضعیت بکاپها، هشدارهای سرور و در دسترس بودن سرویسها |
| هفتگی | بررسی لاگها، فضای دیسک، بهروزرسانی آنتیویروس |
| ماهانه | نصب وصلههای امنیتی، بررسی ترافیک شبکه، تست بازیابی بکاپ |
| سهماهه | تمیزکاری فیزیکی تجهیزات، بررسی کابلکشی و Wi-Fi، بهروزرسانی Firmware |
| سالانه | ارزیابی کلی شبکه، برنامهریزی ارتقا، بازبینی سیاستهای امنیتی و دسترسیها |
چرا نگهداری دورهای را به ما بسپارید؟
- کاهش توقف کار و افزایش پایداری سیستمها
- جلوگیری از از دست رفتن اطلاعات
- افزایش طول عمر تجهیزات و کاهش هزینههای تعمیر
- افزایش سرعت و امنیت شبکه
- تشخیص زودهنگام مشکلات پیش از تبدیل شدن به خرابی